ICOMOS LEZING - Levend Surinaams Erfgoed LIVE in Amsterdam

De kapotte plantage door Jean-Paul Corten 

Suriname is in belangrijke mate het product van Nederlandse koloniale ambities. De erfenis daarvan toont zich nog altijd in taal, cultuur en erfgoed. Maar ook de sociale en etnische samenstelling van het land volgt uit dit verleden. Aan dit alles lag een plantage-economie ten grondslag. In uitgestrekte tropenpolders verschenen schier eindeloze plantages voor de productie van suiker, cacao of katoen. Voor het zware werk werden aanvankelijk tot slaaf gemaakten ingezet uit Afrika en later contractarbeiders uit Azië. Van die plantage-economie is nauwelijks wat over. Terwijl de relevantie van de culturele en sociale erfenis evident is, lijkt de economische nalatenschap teloor te gaan. Is er nog een toekomst voor de Surinaamse plantage?

De binnenstad aan beide zijden van de oceaan - Paul Morel

Ondanks het feit dat de binnenstad van Paramaribo nog steeds rijk is aan monumentale gebouwen ervaart de wandelaar toch vooral heel veel autoverkeer, lawaai, trottoirs volgestouwd met auto’s, lege parkeerplaatsen en hitte. En als hij dan een verfrissing zoekt moet hij ver lopen, buiten hartje centrum, om de dorst te lessen. En in de avonduren brandt er vrijwel nergens licht in de huizen, omdat er nauwelijks nog iemand woont. Hoe verschilt dat met de jeugdherinneringen van een Paramaribo-er!? ‘Als geboren en getogen "Paramaribo-er” heb ik de tijd nog meegemaakt dat het bruiste van leven in de oude binnenstad, omdat daar veel gezinnen woonden. Er waren winkeltjes, restaurants, boekwinkels, toeristenshops, barretjes, ‘n goed hotel (Lashley), pensions, ‘n apotheek, winkels én er woonden gezinnen. Geen kantoren zoals nu. De Palmentuin was toen voornamelijk een rustpunt in de stad, daar ging ik (notabene!) studeren, rust, stilte en vooral veilig’.

De overeenkomsten met onze na-oorlogse binnensteden aan de oostzijde van de oceaan zijn legio, hoe werd daar het daar het tij gekeerd en hoe liggen de kansen in Paramaribo en welke rol kan gebouwd erfgoed daarbij spelen.

Bigi Kayman: Songs & Tales from Slavery Times - Dunya Verweij & Jurn Buisman

Vorig jaar startte Museum Geelvinck in samenwerking met musicus-componist-etnomusicoloog Ronald Snijders en zangeres-actrice-presentatrice Gerda Havertong een zoektocht naar sporen van het Afro-Surinaams slavernijverleden in kinderliedjes, die Afro-Surinaamse moeders tot op de dag van vandaag aan hun kroost doorgeven, zowel in Suriname, als in de diaspora in Nederland. De vraagstelling is enerzijds of de thematiek in deze "kinderliedjes" te traceren is naar het Afro-Surinaams verleden van slavernij (en mogelijk naar mythologische verhalen uit Afrika); en anderzijds of de traditionele Afro-Surinaamse muziek nog doorklinkt in de eigentijdse muziek, die muzikanten met Afro-Surinaamse wortels in Nederland creëren. 

Deze zoektocht van Ronald Snijders en Gerda Havertong, samen met de cultureel antropologe Dunya Verwey, wordt op video vastgelegd. Het beoogd resultaat is een videopodcast annex documentaire. Naar aanleiding van de opnames afgelopen mei gemaakt in Suriname, vertelt Dunya met filmbeelden over haar bevindingen. 

Jurn Buisman, directeur van Museum Geelvinck en tevens secretaris-generaal van ICOMOS, maakte van deze gelegenheid gebruik om informeel in Suriname zijn licht op te steken bij enkele erfgoedinstellingen. Ter aanvulling van de eerdere sprekers deze avond, deelt hij ter afsluiting van deze bijeenkomst kort zijn impressies.